راهکارهايي براي مطالعه و برنامهريزي تحصيلي
سؤالات بسياري ذهن دانشآموزان را در حين مطالعه مشغول ميکند. يکي از آن موارد اين است که آنها چطور مطالعات خودشان را سر و سامان دهند.
1- مصمم باشيد تا بلاتکليف نشويد
اگر سازماندهي منظمي نداشته باشيد، تکاليفي که بايد انجام دهيد، شبيه يک موج عظيم غيرقابل کنترل خواهند بود و احساس ميکنيد که هر لحظه به زير آب خواهيد رفت؛ اما وقتي که آگاهانه تصميم گرفتيد بر برنامه تحصيلي خود مسلط باشيد، آن وقت براي سواري گرفتن از امواج، در موضع قويتري قرار داريد.
2- فهرستي از اهداف خود تهيه کنيد
از تهيه فهرستهاي بيفايده با اهداف مبهم و نامشخص، بپرهيزيد. فهرستهايي بلند و طويل درست کنيد، ولي اهداف مورد نظر خود را کوتاه و مشخص و گويا بنويسيد. اين بدان معناست که به طور مرتب به يک يا دو هدف دست خواهيد يافت و آنها را از فهرست اهداف خود حذف خواهيد کرد. حذف اهداف تحقق يافته از برنامه، بسيار خوشايند و راضي کننده است.
3- وظايف جديد محوله را به فهرست خود بيفزاييد
ترتيبي براي تعيين اولويت موارد ذکر شده در فهرست خود ابداع کنيد و اولويتها را طبق اهميت موارد در نظر بگيريد، نه به ترتيب تاريخ تحويل تکاليف؛ البته به مهلتهاي پاياني تعيين شده از سوي مربي براي تحويل تکاليف خود توجه کنيد، اما توجه اصلي را به مطالعه مطلبي معطوف کنيد که ميدانيد دانستن آنها در دراز مدت، براي شما مهمتر است.
4- به طور مرتب فهرست خود را مرور و بررسي کنيد
انجام اين کار بيش از چند لحظه از وقت شما را نميگيرد. وقتي درمييابيد که موردي اهميت بيشتري مييابد، درجه اولويت آن مورد را در فهرست خود بالا بريد و مهلتهاي پاياني خود را براي دستيابي به اهدافتان تعيين و در فهرست خود ذکر کنيد. تاريخهايي را تعيين کنيد که خيلي زودتر از تاريخ مهلتهاي پاياني تعيين شده براي تحويل تکاليف از طرف مربيان شما هستند.
5- در مطالعات خود تنوع ايجاد کنيد
به طور مثال، اگر تمام شب را صرف مطالعه ميکنيد، تمام وقت خود را براي انجام يک کار صرف نکنيد؛ بلکه کمي از وقت خود را به مرور مطلب ديگري اختصاص دهيد يا مختصري درباره آينده خود برنامهريزي کنيد و کمي هم به کارهاي در دست اجرا بپردازيد و مختصري نيز مطالعه آزاد داشته باشيد. «کمي تنوع داشتن، به همان خوبي استراحت کردن است.» اگر فکر شما فعاليتهاي متنوعي داشته باشد، کارآيي بيشتري خواهيد داشت تا آنکه براي مدتي طولاني به انجام کاري يکنواخت بپردازيد.
6- از مختصر ساعات «اضافي» خود استفاده کنيد
حتي پرمشغلهترين افراد هم چند لحظهاي وقت آزاد دارند. شما هم از اين وقت آزاد، هرچند کوتاه، براي پرداختن به کارهاي کوچک استفاده کنيد؛ کارهايي مثل يادداشت کردن نکات مهم يکي از کلاسهاي هفته پيش.
شايد از مفيد و پربار بودن اين لحظات تعجب کنيد، اما تعجبي ندارد؛ چون دامنه تمرکز ما کوتاه است و به خوبي در انجام اين فعاليتهاي کوچک و پيشبيني نشده، متمرکز ميشود.
7- مطالب خلاصه شده را هميشه با خود همراه داشته باشيد
اشکالي ندارد که تمام کتابها و يادداشتهاي خود را تمام روز به همراه خود داشته باشيد، ولي بسيار مفيد است که کار کوچکي (مثل يک کتاب جيبي يا کارتي شامل مطالب کليدي که ميخواهيد فراگيريد) نيز همراهتان باشد. همچنين وقتي طرح يک کار عمده مثل تاليف يک مقاله را در دست داريد، بهتر است که طرح مقاله را چند روزي همراه خود داشته باشيد و به مرور، نظريههاي خود را تنظيم کنيد و کلمات و عبارات کليدي آن را در طرح خود يادداشت کنيد.
8- فقط در مکانهاي مطلوب خود کار نکنيد
اکثر مردم مکانهايي مثل کتابخانه يا اتاق مطالعه را براي کار کردن ترجيح ميدهند؛ با اين حال، اگر فقط در مکانهايي که ترجيح ميدهيد در آنها کار کنيد، به فعاليت بپردازيد، بهانه خوبي براي کار نکردن در مکانهاي ديگر خواهيد داشت.
9- از همان آغاز، راههايي را براي ارزيابي يادگيري خود فراهم کنيد
اگر اتمام دوره شما بستگي به امتحانات آخر ترم دارد، به محض اينکه مطالب کافي براي پاسخ به بعضي از پرسشها را فرا گرفتيد، شروع به پاسخگويي به پرسشها کنيد. بايد بتوانيد تا آخر هفته اول شروع به پاسخگويي کنيد.
10- هر زمان که ميتوانيد، با همکلاسيهاي خود کار کنيد
وقتي به تنهايي کار ميکنيد، متاسفانه اين امکان وجود دارد که ساعتها پشت ميز بنشينيد، بدون اينکه فراگيري چنداني داشته باشيد. زماني که عضوي از يک گروه يادگيرنده فعال باشيد، امکان «در رؤيا فرو رفتن» شما به طور قابل ملاحظهاي کاهش مييابد. هر وقت که موردي را براي يکي از همکلاسيهاي خود تعريف ميکنيد، خود شما هم يادگيري مؤثر و مفيدي خواهيد داشت.
برگرفته از: 500 نکته درباره مطالعه. تاليف فيل ريس (1391). ترجمه بيتا عسگري. تهران. انتشارات مدرسه.
این وبلاگ با ارائه مطالب کاربردی در خدمت مشاوران و دانش آموزان می باشد و توسط نویسنده مدیریت می شود . مطالب اخیر وبلاگ غالبا از محتوای پیک سنجش استفاده شده است .